Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu

Ruszyły prace renowacyjne na radomskim cmentarzu rzymskokatolickim

Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu wraz parafią św. Wacława rozpoczął, prace renowacyjne dziewiętnastowiecznych, zabytkowych nagrobków: Emilii z Wolskich Targowskiej oraz rodziny Bełkowskich i Napiórkowskich, na  radomskiej nekropolii rzymskokatolickiej (Limanowskiego/Dębowa).

 

napiórkowski3

 

Renowacje  SKOZCR w Radomiu i parafii św. Wacława obejmują w br., dwa kamienne, dziewiętnastowieczne pomniki: Emilii z Wolskich Targowskiej oraz rodziny Bełkowskich i Napiórkowskich. Łączny  koszt prac konserwatorskich, został wyceniony na ponad 94 tys. zł.  Wykonawcą prac jest renomowana pracownia konserwatorska Grzegorza Świerczyńskiego, która już we wcześniejszych latach współpracowała z Komitetem i parafią św. Wacława.

 

- Tegoroczne prace, to  bardzo duży wysiłek finansowy, dlatego bardzo liczymy na dobre efekty listopadowej kwesty na cmentarzu, ale również cieszymy się, że parafii św. Wacława, będącej zarządcą cmentarza rzymskokatolickiego i dyrekcji nekropolii Pani Edycie Sitarskiej, udało się cześć środków pozyskać z dotacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – dodaje Adamiec.

Program prac konserwatorskich, zatwierdzony przez konserwatora zabytków, w przypadku obu pomników, będzie polegał po dokonanym we wtorek całkowitym demontażu obiektów,  na przeprowadzeniu skomplikowanych zabiegów konserwatorskich w pracowni konserwatorskiej.

 

- Niestety pomnik Emilii z Wolskich Targowskiej, wraz z całą strukturą komory grobowej, uległ bardzo poważnemu zniszczeniu. W  listopadzie ubiegłego roku, w zasadzie doszło do katastrofalnego zapadnięcia się gruntu pod pomnikiem, a dwie płyty bezpośrednio nakrywające kryptę, w znacznej części osunęły się poniżej poziomu podmurówki. W trakcie upadku pomnika najmocniej ucierpiał element zwieńczenia, z którego ozdobna korona liści akroterionów została prawie w połowie utrącona. Blok z wykutymi inskrypcjami stracił kilka obszernych fragmentów na narożach i krawędziach. Każda z dwóch zapadniętych kamiennych płyt, ważyła ponad 1.5 tony, dlatego konieczne było, przy demontażu, użycie ciężkich urządzeń dźwigowych  – opisuje destrukcji pomnika Adamiec.

 

Drugi z dziewiętnastowiecznych nagrobków,  rodziny Bełkowskich i Napiórkowskich (Rocha Bełkowskiego, Romualda Napiórkowskiego, Józefy Bełkowskiej - 10B/1/7, grób 4007),  znajduje się w centralnej części cmentarza, przy głównej alei (obok dzwonnicy). Kompozycja nagrobka opiera się na stylistyce klasycystycznej czerpiącej proporcje i detale z architektury antycznej: kolumna  z kanelowaniem  osadzona na czworobocznym podwyższonym cokole.  Na  kształt  nagrobka o charakterze wertykalnym składają się kamienne elementy ułożone jeden na drugim: kamienna podmurówka, prostokątna płyta zakrywająca kryptę, na płycie centralnie umieszczony stopień na jej narożnikach cztery słupki, powyżej centralnie baza – cokół,  następnie trzon z inskrypcjami, nakrywa, baza kolumny, trzon kolumny na planie koła, nakrywa-profilowane zwieńczenie kolumny także na planie koła, na szczycie  żelazny krucyfiks. Materiał kamienny użyty do wykonania elementów nagrobka to szaro- beżowy piaskowiec szydłowiecki. 

 

Stan zachowania nagrobka Bełkowskich i Napiórkowskich jest również bardzo zły i wynika z ciągłego oddziaływania warunków atmosferycznych  na obiekt znajdujący się w bliskiej ekspozycji od ulicy Limanowskiego.   Użyty do wykonania  nagrobka materiał to szaro-beżowy, drobnoziarnisty piaskowiec szydłowiecki, który jest materiałem niejednorodnym i w partiach o słabszym spoiwie ulega wytrawianiu przez roztwory kwaśne (kwaśne deszcze) oraz podatny jest na niszczące działanie soli rozpuszczalnych w wodzie. Liczne wyługowania i wżery widoczne są na bokach ( wschodniej i zachodniej stronie) bloku inskrypcyjnego. Dwa z czterech kamiennych słupków osadzonych pierwotnie na płycie nagrobka pozostały na swoich miejscach natomiast dwa pozostałe leżą obok w bardzo złym stanie: oderwane duże fragmenty dolnych i górnych części materiału kamiennego.  Na fotografii sprzed ok. 8-10 lat widoczne są żelazne pręty  osadzone w narożnych  słupkach  tworzące rodzaj parkanu. Zwiększenie objętości korodujących prętów  spowodowało rozpojenie i oderwanie kawałków kamiennych słupków. Od frontu na gzymsie profilowanym bezpośrednio nad blokiem z inskrypcją widoczny jest „flek” – uzupełnienie kamienne świadczące o podejmowanych w przeszłości naprawach  nagrobka. Tuż obok oderwany narożnik gzymsu z przełamem pokrytym nawarstwieniami co świadczy o wieloletnim charakterze uszkodzenia.

napiórkowski4

- Elementy piaskowcowe, pokryte są nawarstwieniami pochodzenia atmosferycznego o zróżnicowanym charakterze; od cienkich szarych w partii ścian cokołu przez czarne grube w partii zwieńczenia, gzymsów i piedestału  po zielono brunatne solne naskorupienia na gzymsach .  Powierzchnie poziome lub zbliżone do poziomych pokryte są grubymi nawarstwieniami pochodzenia  mikrobiologicznego: mchy i porosty,  oraz atmosferycznego; ciemnoszare naskorupienia.  W procesie konserwacji kamiennych elementów nagrobka konieczna będzie  szczególna uwaga konserwatorów, w celu  odtworzenia uszkodzonych fragmentów,  z starannie dobranego materiału kamiennego. Okrągła nakrywa kolumny nagrobka zostanie sklejona i sklamrowana kotwami ze stali nierdzewnej – opisuje stan i zakres koniecznych prac renowacyjnych nagrobka Napiórkowskich/Bełkowskich, przewodniczący Adamiec.

Oba nagrobki zostaną po odnowieniu zaprezentowane, odwiedzającym radomską nekropolię, przed listopadowymi świętami Wszystkich Świętych.

autor: red. SKOZCR w Radomiu

 

Wielkanocna kwesta na cmentarzu rzymskokatolickim w Radomiu 2019

Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu zaprasza w Wielką Sobotę – 20 kwietnia (godz. 9.00 – 14.00) na kolejną wielkanocną kwestę, z której środki zostaną przeznaczone na odnowę w roku 2019r. zabytkowych nagrobków radomskiej nekropolii rzymskokatolickiej (Limanowskiego/Dębowa).

bełkowski 5

- W tym roku chcemy jako Komitet i parafia św. Wacława – zarządca  cmentarza rzymskokatolickiego w Radomiu, przeprowadzić renowację dwóch zabytkowych nagrobków – mówi Sławomir Adamiec, wiceprzewodniczący SKOZCR w Radomiu. – Będą to dziewiętnastowieczne, kamienne pomniki: Emilii z Wolskich Targowskiej oraz rodziny Bełkowskich i Napiórkowskich. Szacowany przez nas łączny koszt prac konserwatorskich, to ok. 94 tys. zł.  To będzie bardzo duży wysiłek finansowy, dlatego bardzo liczymy na dobre efekty tegorocznych kwest na cmentarzy; tej najbliższej w Wielką Sobotę i tej w czasie święta Wszystkich Świętych. Chcemy też cześć środków pozyskać z dotacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – dodaje Adamiec.

Program prac konserwatorskich w przypadku obu pomników, będzie polegał na całkowitym demontażu obiektów i przeprowadzeniu skomplikowanych zabiegów konserwatorskich w pracowni konserwatorskiej. 

- Niestety pomnik Emilii z Wolskich Targowskiej, wraz z całą strukturą komory grobowej, uległ bardzo poważnemu zniszczeniu. W  listopadzie ubiegłego roku, w zasadzie doszło do katastrofalnego zapadnięcia się gruntu pod pomnikiem, a dwie płyty bezpośrednio nakrywające kryptę, w znacznej części osunęły się poniżej poziomu podmurówki. W trakcie upadku pomnika najmocniej ucierpiał element zwieńczenia, z którego ozdobna korona liści akroterionów została prawie w połowie utrącona. Blok z wykutymi inskrypcjami stracił kilka obszernych fragmentów na narożach i krawędziach – opisuje zniszczenia pomnika Adamiec.

targowska po zawaleniu 2

W czasie 24  lat istnienia, Komitet uzyskał w czasie zbiórek kwotę, ponad 661 tys. zł. Rekordowe pod względem uzyskanych sum, były m.in. listopadowe kwesty w: 2010 roku – 50 tys. zł. i 2014r. – 40 tys. zł. oraz w 2016r. – 33tys. zł. W 2017r,  w czasie listopadowej kwesty,  do puszek trafiło 23100 zł., a w 2018 (listopad): 41 tys. zł. 

W 2018 roku Komitet przeprowadził renowację pomnika nagrobnego (kosztem 26,5 tys. zł.) księdza Michała Kobierskiego (ur.24.09.1804r.  +24.02.1876r.), który powstał w 1876 roku dla proboszcza radomskiej parafii farnej. 

Na radomskiej nekropolii rzymskokatolickiej znajduje się ponad 300 zabytkowych nagrobków, wpisanych do rejestru zabytków woj. mazowieckiego, z czego ponad 30 zostało w pierwszej kolejności wskazanych przez Komitet, do pilnych prac konserwatorskich. Dzięki ofiarności społecznej, część z nich udaje się każdego roku, poddawać pracom renowacyjnym.

Na radomskim Cmentarzu Rzymskokatolickim pochowanych jest ponad 200 tys. zmarłych, wśród których spoczywają m.in.: żołnierze napoleońscy i Królestwa Polskiego, powstańcy styczniowi, legioniści Piłsudskiego, żołnierze z kampanii wrześniowej i czasu okupacji, w tym gen. Wł. Andersa, którzy walczyli pod Monte Cassino i po powrocie do Polski, zmarli na Ziemi Radomskiej. Tutaj pochowani są również m.in.: malarz batalista Józef Brandt († 2 czerwca 1915 w Radomiu), major T. Brzęk – Osiński, dr Teofil Rewoliński (1821 - 1899) - doktor medycyny i inspektor Urzędu Lekarskiego, wybitny Senator II RP Maciej Glogier i doktor Ludwik Przybyłko, Stanisław Wierzbicki (1865 - 1937) - znany restaurator Królestwa Polskiego i II Rzeczypospolitej;  biskup sandomierski  Paweł Kubicki - sufragan sandomierski 1871 - 1944, autor wielu dzieł historycznych, wychowawca szeregu pokoleń kapłańskich oraz biskupi radomscy: Edward Materski i Stefan Siczek.

Autor: SKOZCR w Radomiu 

Śmierć śp. Jana Przeklasy

10 stycznia 2019r.  zmarł JAN PRZEKLASA nasz Kolega i członek Zarządu Społecznego Komitetu Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu, nauczyciel Publicznej Szkoły Podstawowej nr 14 Integracyjnej w Radomiu

RODZINIE Śp. JAN SKŁADAMY SZCZERE WYRAZY WSPÓŁCZUCIA

R+I+P

przeklasa

Kwesta na radomskim cmentarzu rzymskokatolickim w dniach 1-3 listopada 2018r.

Zarząd Społecznego Komitetu Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego, serdecznie zaprasza do udziału w listopadowej kweście, dzięki której możliwe będą w 2019r. kolejne prace renowacje na radomskiej nekropolii rzymskokatolickiej (Limanowskiego/Dębowa).

Tegoroczna kwesta trwać będzie w dniach 1-3 listopada, w godz. 9.00 - 15.00. 

IMAG2294bbb

 

Zachęcamy również Państwa do odwiedzenia nagrobka ks. Michała Kobierskiego (kwat. 5A), który dzięki wspólnemu wysiłkowi udało nam się odrestaurować w roku 2018.

Klasycystyczny pomnik nagrobny księdza Michała Kobierskiego (ur.24.09.1804r.  +24.02.1876r.), powstał w 1876 roku dla proboszcza radomskiej parafii farnej. Ks. Kobierski pochodził z rodziny szlacheckiej, pieczętującej się herbem Ostoja. Urodził się w Bystrojowicach, w majątku rodziców, położonym w powiecie sandomierskim. Do Radomia przybył w 1839 roku jako 35 letni kapłan. Zasłużył się dla radomskiej fary przeprowadzając liczne prace remontowo renowacyjne. Pomagał również uczestnikom Powstania Styczniowego, za co jego i pozostałych kapłanów fary, spotkały represje. Po jego śmierci Bractwo Różańcowe ufundowało ks. Kobierskiemu epitafium. Ks. Kobierski został pochowany w grobie na cmentarzu przy ul. Limanowskiego, w którym spoczywa również Maksymilian Kobierski, naczelnik urzędu guberni radomskiej (zm. w 80-tym roku życia, w 1888r.). 

W roku 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę, jako Komitet pragnęliśmy uczcić księdza Michała Kobierskiego, który mocno wspierał powstańców styczniowych.  Wszak to Powstanie Styczniowe, jest jednym z najważniejszych filarów naszej niepodległości i polskiego patriotyzmu. Pamięć o powstańcach styczniowych; Traugutcie, Langiewiczu, Czchowskim i tysiącach bezimiennych uczestników zrywu 1863 – 1864, jest też naszą powinnością wobec Ojczyzny. Każdego  roku w okresie święta zmarłych (również wielkanocne - w Wielką Sobotę), Komitet prowadzi kwesty na radomskiej nekropolii rzymskokatolickiej, dzięki którym możliwe są kolejne renowacje. Tegoroczne prace konserwatorskie nagrobka ks. Kobierskiego, to koszt 26,5 tys. zł.   W czasie 23 lat istnienia, Komitet uzyskał w czasie zbiórek kwotę, ponad 620 tys. zł. Rekordowe pod względem uzyskanych sum, były m.in. listopadowe kwesty w: 2010 roku – 50 tys. zł. i 2014r. – 40 tys. zł. oraz w 2016r. – 33tys. zł. W 2017r,  w czasie listopadowej kwesty,  do puszek trafiło 23100 zł.

Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu

Website template designed by Hurricane Media under GNU v2 license